17/07/2026
Apiril erdialdetik, Zangozan Denboraren Bankua (DB) martxan dago. Auzotarren arteko elkartasuna sustatzeko eta elkarri laguntzeko sareak indartzeko sortutako ekimen komunitarioa da. Ekimen hau Nafarroako Gobernuko Toki Administrazioko Departamentuak finantzatzen du, Cederna Garalur Elkartearen bidez eta RuralNav 2026 proiektuaren barnean.
Zangozako Zaintza Itunak bultzatutako proiektu hau plataforma gisa planteatzen da; herritarren talentuak, trebetasunak eta ezagutzak komunitatearen eguneroko beharrekin lotzen dituen tresna gisa, hain zuzen ere.
Gune honetan, puntualki ematen diren laguntza guztiak doakoak dira eta elkarrekiko trukean oinarritzen dira: txanpon bakarra beste pertsona bati zerbitzua emateko eskainitako denbora-ordua da.
Lehen urratsak eta esku-hartzearen arrakasta
Joan den apirilaren 16an aurkezpen ofiziala egin ondoren, ekimenak harrera bikaina izan du herritarren artean. Orain arte, 20 bat pertsonak eman dute izena ofizialki, aurkezpen irekiei eta Zangozako asteko merkatu txikian jarritako informazio-mahaiei esker.
Orain arte banakako lehenengo trukeak egin dira: izapide digitalak egiteko laguntza, kakorratz-lanetako ikastaroak, altzariak garraiatzeko laguntza eta DBaren arretan zein kudeaketan bertan egindako lankidetza.
Norberari dakarkion onuraz gain, proiektuak hainbat topaketa komunitario sustatu ditu, harremanak estutzeko, konfiantza sortzeko eta bizikidetza bultzatzeko helburuarekin. Talde-ekintza horien artean, nabarmentzekoak dira ibilaldi osasungarri bat antolatu izana, emozioak kudeatzeari buruzko hitzaldi bat eta truke-azoka txiki bat.
Fase pilotua eta autokudeaketarantz
2026 urte honetan zehar, Denboraren Bankua esperientzia pilotu gisa arituko da lanean, koordinatzaile baten laguntzarekin. Helburu estrategikoa da, epe laburrean, sareak behar adinako heldutasuna lortzea hemendik aurrera Zangozako herritarrek beraiek modu guztiz autonomoan kudea dezaten.
RuralNav 2026 ekimenari buruz
Ekintza hau Cederna Garalur Elkarteak RuralNav 2026 lankidetza-programan sartu dituen banakako proiektuen barnean kokatzen da.
RuralNav Nafarroako Toki Ekintza Taldeek sustatutako lankidetza-proiektu bat da, eta Nafarroako Gobernuaren Toki Administrazioko Departamentuaren finantzaketa du. Bere oinarrizko xedea da Foru Komunitateko landa-emuetan gizarte-kohesioa sendotzen, bizi-kalitatea hobetzen eta biztanleria finkatzen lagunduko duten ekintza berritzaileak diseinatzea eta abian jartzea.
13/07/2026
El paraje de Ernaz (Isaba / Izaba) ha acogido este mediodía la ceremonia del Tributo de las Tres Vacas, que cumple 651 años desde su primera celebración en 1375. Entre las autoridades presentes ha asistido la Presidenta de Navarra, María Chivite Navascués, junto a representantes de los valles de Roncal y Baretous.
Durante el acto se ha recordado que este acuerdo es considerado el tratado transfronterizo en vigor más antiguo de Europa, un símbolo de paz, convivencia y colaboración entre comunidades vecinas. Las intervenciones institucionales han puesto en valor la continuidad de una tradición que refuerza la hermandad entre territorios y la gestión compartida de los pastos pirenaicos.
Una tradición con más de seis siglos de historia
El Tributo de las Tres Vacas se remonta a 1375, cuando una sentencia arbitral dictada en Ansó puso fin a las disputas por el aprovechamiento de los pastos entre los valles de Roncal y Baretous (Alto Bearne). Desde entonces, los ganaderos bearneses entregan cada año tres vacas “sine mácula”, de igual astaje, pelaje y dentaje, a los pueblos roncaleses de Isaba, Garde, Urzainqui y Uztárroz.
Antes de la entrega, las corporaciones municipales, vestidas con la indumentaria tradicional, renuevan el compromiso de paz colocando sus manos sobre la piedra de San Martín y pronunciando la expresión “pax avant”, que simboliza concordia y colaboración.
En 2011, el Gobierno de Navarra declaró el acto Bien de Interés Cultural Inmaterial y Fiesta de Interés Turístico de Navarra, reconociendo su valor histórico y comunitario.
10/07/2026
Joan den maiatzaren 17an, Auritzek bere ohiko abere-marka jardunaldiaren edizio berri bat hartu zuen. Herriko abeltzaintza jarduerari estuki lotutako ekitaldi honetan herriko hamaika ustiategik parte hartu zuten.
Auritzeko bordetan egin zen jardunaldian guztira 194 buru markatu ziren, datozen hilabeteetan herriko komunaleetan bazkatuko direnak. Markatutako animalien artean 56 behor eta 138 behi buru izan ziren, behiak eta idiskoak barne. Udan Antsobi, Xuringoa, Menditxuri, Atalozti eta Lindus parajeetako larreak aprobetxatuko dituzte. Haiekin batera, markatzen ez diren arren, 150 ardi inguruk ere alor horiek erabiliko dituzte uda sasoian.
Ohitura hau XIX. mendearen hasierakoa da. Udal dokumentuek jasota zuten jada 1807an komunaleetan bazkatzeko baimena zuten abereak bereizgarri baten bidez identifikatzeko betebeharra. Harrezkero, animalien eskuineko atzeko aldean grabatutako “B” hizkia udako larreen erabileraren kontrola eta kudeaketa egokia bermatzeko ikur bihurtu da.
Marka-lana berriz ere Jesús Pedroarena herriko alguazil eta bizilagunaren esku egon zen. Duela 37 urtetik ari da lan hori egiten. Horretarako, Ignacio Lorcak eta Juan Pedro Pedroarenak 2009an egindako markatzeko burdina erabili zuen. Burdina hori 1936an Iruñeko Arrieta Fundizio zaharretan erositako sutegi eramangarri batean berotu zuten.
Sutegi hori erosi zeneko 90. urteurrenak esanahi berezia eman zion jardunaldiari, eta bertan elkartu ziren abeltzainak nahiz herritarrak. Beste behin ere, Auritzek Nafarroako abere-markarik zaharrenetako baten balioa azpimarratu zuen, belaunaldiz belaunaldi etenik gabe mantendu den eta eskualdeko nortasunaren nahiz landa-ondarearen parte den tradizioa nabarmenduz.
